B.l.u.e

Cảm xúc là thứ gì đó nằm ngoài khả năng định nghĩa và nhận thức của con người, hay chí ít ra là với anh. Có đôi khi, chỉ cần những gì gợi nhớ rất xa xôi, đã đủ khiến anh bần thần ngồi nghĩ lại. Lại có những khi, mọi thứ như các mảnh ghép mơ hồ, từng miếng, từng miếng ghép lại, đến khi tạo thành một hình ảnh gần như hoàn chỉnh, thì khi đó hằng hà vô số cảm giác mới chịu ùa về.

Anh ngồi ở tầng 3 thư viện, ngay cạnh cửa sổ, nhìn ra ngoài là hàng thông thẳng tắp và xanh biếc. Anh lại nhớ những lần cũng ngồi phóng thẳng tầm mắt lên phía trên, để thấy ẩn hiện giữa những tán cây là màu bầu trời xanh thăm thẳm. Chỉ tiếc là anh không hình dung rõ, cái hình ảnh ấy nó đến từ vùng kí ức nào.

Từ khi qua đây, anh bỏ dần thói quen uống cafe. Bởi với anh, cafe không phải là thức uống, nó là thứ gì đó gần như nghệ thuật của sự thưởng thức. Nghĩa là phải đi kèm với rất nhiều yếu tố khác mới có nghĩa.

Nhà anh ngày đó bán cafe, đủ loại cafe. Anh thích nhất cái cảm giác mở tủ cafe, bên trong là những hột cafe tròn trịa, đen bóng, thò đầu vào hít một hơi. Hương cafe đôi khi rất nồng, đôi khi rất nhẹ, có lúc lại cảm giác hương cafe rất ngọt.

Anh uống cafe theo một kiểu tạm gọi là khác người: chấm cái thìa vào li cafe, và đưa lên miệng mút từ từ, để cảm nhận đến tường tận cái vị đắng ở đầu môi, theo sau là vị ngọt trong cuống họng ấy. Đa phần, anh chưa mút hết li cafe thì đá đã tan ra nhạt thếch rồi. Một cách uống cafe rất gái, chẹp chẹp.

Cafe có đôi khi là một sự im lặng, một sự lắng đọng. Đó là khi anh ngồi trong quán cafe rock, giữa tiếng nhạc chát chúa, giữa vị đắng cùng cực của li cafe đen không đường, là hình ảnh và nỗi nhớ cô êm dịu. Có khi ngược lại, khi những bản rock ballad thủ thỉ bên tai, cafe sữa ngọt lịm, lại vẫn là cô đi kèm với tình cảm và nỗi nhớ như những con sóng xô trào, hò reo không ngớt. Những thái cực khác nhau xoay quanh anh – cafe – và cô.

Cafe có đôi khi chỉ thuần khiết là niềm vui. Đó là những buổi cafe chung với nhóm bạn, dù ở một quán mắc tiền, hay chỉ những quán cóc, những vỉa hè liêu xiêu đến bình dị. Anh khi ở đó vẫn nhớ cô (anh thì có khi nào thôi nhớ cô?), nhưng nỗi nhớ hòa vào tiếng cười, sự ấm áp của đám bạn xung quanh, tạo thành một thứ cảm giác mà dường như được tạo ra chỉ cho anh. Đơn giản đó hoàn toàn là cảm giác của anh.

Qua đây, anh không tìm được sự im lặng, cũng không tìm được niềm vui thuần khiết khi thưởng thức cafe. Vì thế nên anh không uống. Đó không phải là do hình ảnh cô phai mờ trong anh, hay tim anh không còn đập loạn lên khi nghĩ về cô, mà có lẽ, cái li cafe rất nhẹ ấy, Sài Gòn ích kỉ đã lén đăng kí nhãn hiệu độc quyền và giữ chặt trong vòng tay nó mất rồi.

Ừ, có đôi khi, anh thèm một li cafe rất nhẹ…

Ảnh “cụ già chơi vĩ cầm ở cafe Hàn Thuyên” – Luộc Tathy

270110
B.l.u.e

Những ngày gần đây, khi đi trên xe, nghe đài radio của người Việt bên này, tôi thấy có hai tin tức đáng chú ý sau:

- Thứ nhất là tin cô Annie Le, nữ sinh gốc Việt, sắp tới ngày làm đám cưới thì bị hãm hại. Tin này báo Việt Nam cũng có đăng, nhưng chắc mức độ quan tâm không được như bên đây. Người Việt chúng tôi xa xứ vì nhiều lí do khác nhau, hằng ngày đắm mình vào cái xã hội và văn hoá Mỹ, xung quanh nghe toàn thứ tiếng xì xồ xa lạ, đôi lúc dường như là phản xạ, cứ đảo mắt kiếm tìm, gióng tai lên lắng nghe một bóng hình, một giọng nói phát âm cái ngôn ngữ quen thuộc của dân tộc mình. Vì thế, bất cứ gì có liên quan đến người Việt Nam đều được cộng đồng rất quan tâm.
Cộng đồng người Việt ở nơi không phải Tổ quốc của mình, là một cộng đồng thực thụ, không phải như hàng tá cộng đồng được dựng lên tượng trưng. Ở đây, người ta sẵn sàng giúp đỡ nhau hết mình, chỉ cần nghe loáng thoáng hay nhìn người kia có vẻ là người Việt Nam. Âu cũng là điều rất đáng quý.
- Thứ hai là tin kêu gọi biểu tình chống việc “cộng sản Việt Nam mở toà Đại Sứ Quán ở Houston” (tôi nhắc lại nguyên văn) vào tuần tới. Đại sứ quán ở đây là ông Lê Dũng – cựu phát ngôn bộ ngoại giao Việt Nam. Nghe đâu ngày khánh thành sẽ có cả các quan chức cao cấp của Việt Nam sang tham dự, có cả thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Vì thế, những người “tị nạn Cộng Sản” bên đây bỏ công tìm kiếm địa điểm này, và tổ chức biểu dương lực lượng, biểu tình phản đối.

Trước đây, khi còn bên Việt Nam, tôi có cái nhìn không thiện cảm lắm với những người đi khỏi Tổ quốc rồi vẫn quay về chống đối chế độ. Đây không hoàn toàn là do bộ máy tuyên truyền của nhà nước, do tư tưởng Hồ Chí Minh và lịch sử Đảng đã thấm nhuần trong tôi (dù tôi thi hai môn này được lần lượt 7 và 8 điểm), bởi cách vượt proxy để vào talawas hay x-cà là quá đơn giản với một thằng sinh viên Công nghệ thông tin như tôi. Qua bên này, tôi vẫn không ủng hộ việc họ chống đối lại chế độ, nhưng có cái nhìn cảm thông hơn.

Houston nơi tôi đang sống có khá đông người Việt, chắc là chỉ sau quận Cam (Orange County) ở California. Tôi có dịp nói chuyện với khá nhiều người Việt ở đây, và cảm thấy thương cho họ. Không ai muốn rời bỏ Tổ Quốc để ra đi vượt biên, trôi giạt giữa biển trên những con tàu ọp ẹp hàng tuần liền, chịu đựng mọi cực khổ, đánh cuộc với chính mạng sống của mình. Nhưng rất nhiều người đã chọn con đường ra đi, không phải do vấn đề chính trị, mà theo vài người là do cái mong muốn cơ bản nhất của con người là được sống an bình đã bị tước mất.

Ở bên này, người ta gọi ngày 30/4 là ngày mất nước, và từ đó đúng đến từng âm tiết, từng chữ cái với trường hợp của họ. Đang nhà cao cửa rộng, cuộc sống an lành, lại phải bỏ hết cả gia tài, di tản về miền quê cầm cuốc cầm cày, lo từng bữa ăn, từng cái áo. Có trường hợp phải trốn mấy năm trời trong rừng, hoặc khi hoà nhập lại thì vẫn bị đánh dấu vì “lí lịch” không tốt. Điều đó gây nên mối hận không nguôi trong lòng họ, dù đã hàng chục năm trời trôi qua.

“Khi anh bắn một phát súng lục vào quá khứ, thì tương lai sẽ bắn vào anh bằng một quả đại bác”, tôi không nhớ ông nào đã nói câu này. Nhưng đại loại là mọi thứ đã trôi qua, dù thế nào thì bánh xe lịch sử cũng luôn quay đều. Người ta không thể đặt ra cái giả thiết bắt đầu bằng chữ “Nếu”. Dù thế nào thì Việt Nam Cộng Hoà đã bại trận, nước Việt Nam giờ là một nước thống nhất. Đôi khi tôi đọc bài về Bắc – Nam Triều Tiên, hay tình trạng tị nạnh giữa Đông – Tây Đức sau khi bức tường Berlin sụp đổ, lại cảm thấy may mắn vì nước nhà thống nhất, dù rằng về “mức sống người dân” ở Thành phố Hồ Chí Minh không so được với Sài Gòn Hòn ngọc Viễn Đông ngày ấy.

Ba tôi thường dạy tôi, có hai điều không bao giờ nên bàn luận, đó là “chính trị” và “tôn giáo”. Đơn giản đó là vấn đề về tư tưởng và niềm tin. Tôi không thể thuyết phục những người đang sống ở hải ngoại rằng “nước mình” giờ sống tốt, tuy còn nhiều điều cần phải sửa. Tôi không thể nói với họ rằng, hành động gây áp lực để một số trường Đại học lớn ở bang Texas không được treo cờ đỏ sao vàng, là hành động quá khích. Bởi mối hận thù của họ đơn giản là quá lớn, nó được nung nấu bằng những sự mất mát lớn lao, những giọt nước mắt đau khổ (và cả những giọt máu), nỗi đau và nỗi nhớ khôn nguôi trong suốt hàng năm trời.

Không có gì là đúng hay sai. Chân lý thuộc về kẻ chiến thắng, như bọn Tây hay nói “The winner takes it all…”. Cả hai bên đều có lí do của mình. Chúng ta không thể đổ lỗi cho bất cứ gì, không phải lịch sử, không phải chế độ… mà sự việc đơn thuần là “post hoc ergo propter hoc”, việc này là nguyên nhân gây ra việc kia, cả một chuỗi sự việc – tất nhiên – và nối dài theo thời gian. Không thể trách cứ điều gì…

Khi xem Paris By Night, cuốn Ca nhạc theo yêu cầu, tới phần Quỳnh Anh hát “Hello ViệtNam”, dưới khán phòng có nhiều người khóc. Dù có ra đi vì lí do nào đi nữa, thì Việt Nam vẫn luôn là quê cha, đất tổ, và không có nỗi đau gì lớn hơn khi phải dứt áo bỏ quê hương ra đi.

Mong rằng, đó chỉ là hận thù của đời họ, và sẽ chấm dứt sau khi họ nhắm mắt lìa đời, đừng truyền cái tư tưởng này sang thế hệ sau… Đừng để “thế hệ thứ hai” bên này phải thốt lên câu “mẹ ơi, bao nhiêu năm rồi, sao nước mắt vẫn chưa thôi rơi?”

Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
nước ngược dòng sẽ đẩy xác trôi đi
bên kia biển là quê hương tôi đó
rặng tre xưa muôn tuổi vẫn xanh rì

Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
và nhớ đừng vội vuốt mắt cho tôi
cho tôi hướng vọng quê tôi lần cuối
biết đâu chừng xác tôi chẳng đến nơi…

Du Tử Lê

160909,
B.l.u.e

Đây là một buổi chiều rất nhẹ. Cái xứ Texas này lạ quá, giờ đã gần bảy giờ tối rồi mà ngoài cửa sổ vẫn sáng, cái cảm giác nằm lì trên giường, quên cả thời gian, lười biếng nhấm nháp cái mớ hỗn hợp tạo bởi cuốn tiểu thuyết Suối Nguồn, ánh nắng tươi vàng mà không gắt, giọng Khánh Ly da diết phát ra từ cái laptop tồi tàn, thỉnh thoảng lim dim nhắm mắt đi vào mộng mị, thật là mang tư vị gì đó rất khác lạ.

Đến khi câu “cả một trời yêu, bao giờ trở lại”¹ vang lên, cái tư vị nhẹ nhàng đấy biến mất, ngay lập tức. Chỉ còn cái cảm giác thật sự, thật sự tiếc nuối đọng lại. Và đơn giản, anh viết chỉ vì muốn nắm bắt thật chặt cái cảm giác này.

Bắt đầu cuộc sống mới, cách bắt đầu hoàn hảo là quên những cái cũ đi. Đây là điều anh vẫn nghĩ, có thể là do anh yếu đuối, tự bản thân anh cũng không tin rằng mình có thể làm song song hai việc: hội nhập và giữ lại. Vì vậy, anh đành chọn cách làm tốt nhất về lý thuyết cho bản thân mình.

Đã chọn như thế, lẽ ra không nên nghe, nhìn, đọc những gì gợi nhớ lại cái hai mươi hai năm cũ ấy. Khi từng câu, từng chữ đầy khắc khoải như thế vang lên, anh biết rằng mình phải chấm dứt ngay, bằng bất cứ cách nào có thể được. Tuy nhiên, anh chỉ nằm đó, đầu hàng cái cảm giác day dứt ấy trong sự bất lực, và để từng giai điệu ăn sâu vào từng tế bào nhỏ nhất của nỗi nhớ.

Anh nghĩ về bạn gái cũ của anh. Nghĩ đến lời hứa sẽ không bao giờ buông tay em, dù trong bất cứ tình huống nào mà nhói cả tâm can, và hận chính bản thân mình. Anh đơn độc quá. Em ơi, sao cứ để anh một mình đối chọi với không phải cả thế gian, nhưng là những định kiến còn mạnh hơn thế nữa? Tại sao, không thể bước cùng anh…

Anh nghĩ về giờ phút chia tay ở sân bay với các bạn anh. Anh đã ôm các bạn anh rất chặt. Và giờ đây anh nghĩ, rồi trong cuộc đời này, liệu sẽ còn cơ hội nào để một lần nữa ôm các bạn – như những người bạn thật sự chân thành thế không.
Hôm qua, anh có chat với một cô bạn cũ. Anh nghe bạn ấy hí hửng khoe về chuyến đi chơi sắp tới của mọi người. Cảm giác thật sự trong anh là ghen tị. Anh ích kỉ quá, anh luôn lo rằng, mọi người rồi sẽ quên sự tồn tại của anh, sẽ xem việc không – có – anh – trong – các – cuộc – vui chỉ là bình thường.

Anh nghĩ về azi – cô bạn thân của anh. Anh nhớ về sms của nó “The la tu gio khong duoc gap Noob roi dung khong?”. Anh sợ, sợ bạn quên anh lắm.

Anh nghĩ về từng con đường, từng hàng quán đầy kỷ niệm. Và nghĩ về thời gian dài đằng đẵng sắp tới cùng bao nhiêu khó khăn. Anh lo mình sẽ giống hầu như tất cả mọi người, đến một lúc nào đó, sẽ quên cái khung trời đầy yêu dấu ấy.

Anh sợ mình bị lãng quên, và cũng sợ chính bản thân mình lãng quên.

Cả một trời yêu, bao giờ trở lại…

B.l.u.e

1. Mười năm tình cũ – ns Trần Quảng Nam [↩]

Khi các bạn đọc những dòng này, thì anh của các bạn đang lẩm nhẩm bài “If I could fly” của “Helloween” và mỉm cười. Bài này anh nhờ một bạn của anh post. Do tính anh thích vẽ chuyện, nên đòi phải post vào đúng giờ anh bắt đầu bay cơ.

Lần bữa, bạn anh có hỏi: “Rời khỏi Việt Nam, anh có buồn và hối tiếc gì không?”

Anh xin mượn câu nói của bạn A.A. Milne để trả lời:

How lucky I am to have something that makes saying goodbye so hard.

Anh có quá nhiều thứ ở Việt Nam, vì vậy anh buồn khi đi, nhưng không hề hối tiếc.

Anh đã có [những] mối tình thật đẹp, đã yêu nhiều và yêu hết mình. Anh cũng có những giây phút vui vẻ thật nhiều với bạn bè. Không gì là thiếu, không gì là đủ. Cái vấn đề duy nhất cần quan tâm ở đây là dừng lại hay chưa. Anh đã chọn cách dừng lại.

Dừng lại nghĩa là chia tay những tháng ngày đẹp đẽ, bỏ lại mọi thứ, đó là tuổi thơ, đó là thời niên thiếu, đó là [tất cả]… để tiếp tục bước chân vào một cuộc phiêu lưu mới.

Anh đã định đi xăm, xăm chữ gì đó gợi cho anh nhớ về đất nước anh. Nhưng rốt cuộc anh lại bỏ ý định này. Có thể do anh hèn lắm, nên sợ đau *hai chấm pê*, cũng có thể anh nghĩ, có những thứ để đâu đó trong tim sẽ tốt hơn (dù thỉnh thoảng anh vẫn quên vị trí tim nằm đâu, nhưng cũng không hề gì đâu, anh hứa).

Thôi, viết dài, viết lắm rồi cũng phải viết tới dòng kết. Vậy thì kết sớm hay kết muộn cũng thế, nhỉ?

Các bạn đọc được những dòng này của anh, điều này có nghĩa các bạn đều là bạn anh. Anh xin dùng câu này vậy

‘We’ll be Friends Forever, won’t we, Pooh?’ asked Piglet.
‘Even longer,’ Pooh answered.

Anh gởi lời chúc may mắn tới tất cả các bạn

Hoàng Hải.

Bạn anh ở Hà Nội vào đây nói, anh xin lỗi, anh lập lại nguyên văn, chứ anh thì không bao giờ chửi thề: đm, cái xứ đe’o gì mà toàn quán cafe là quán cafe.

Cô giáo lớp 1 của anh từng dạy rằng, hễ ai chửi thề thì người đó là người xấu.
Cô giáo lớp 2 của anh lại bảo, nên chọn người thật thà mà chơi.
Thế thì anh biết làm sao, phỏng ạ! Bởi câu nói trên của bạn anh là hoàn toàn đúng.

Cám ơn trời, anh không phải dân Nhân Văn, vì thế anh cực dốt viết những gì đi sâu, tận sâu vào văn hoá, phong tục, tập quán. Nhưng anh có cái miệng, vì vậy, anh nghĩ rằng anh có quyền gọi: Văn hoá cafe Sài Gòn.

Sài Gòn chi chít quán cafe, đủ mọi thể loại và phong cách. Có quán đánh vào sự trẻ trung, nhịp sống hiện đại, có quán tìm về không gian trầm mặc, cổ xưa. Có nơi mở jazz, nơi Tuấn Ngọc, nơi gào thét tiếng nhạc Rock chát chúa. Mỗi quán, à không, mỗi thể loại quán, đều góp phần tạo nên cái gọi là Văn hoá cafe Sài Gòn (mà anh đã nhắc ở trên). Tuy nhiên, cafe đặc biệt nhất, theo anh chính là cafe bệt.

Thực ra, không ai biết tên chính xác của cafe bệt là gì, bởi vì nó làm khỉ gì có tên. Chỉ là mỗi người một cách gọi, và bọn anh quen gọi nó như thế.
Cafe bệt nằm ở ngay công viên gì đấy trước Dinh Độc Lập, được chia theo vị trí thành bốn góc (mà có bạn gọi là 4 vùng chiến khu). Trong đó, góc anh hay ngồi nhất là góc đối diện ngay Nhà Thờ Đức Bà.

Nói về ý nghĩa cuộc sống này nọ thì nghe có vẻ triết lí quá – nếu nói theo nghĩa lịch sự, còn nói theo ngôn ngữ bình thường là: xạo bỏ mẹ. Nhưng đúng là, một buổi sáng, à, Sài Gòn này vẫn có khái niệm sáng sớm, nhưng không rõ ràng lắm. Có lẽ, khái niệm buổi sáng sớm của Sài Gòn nên là 7h sáng thì đúng hơn. Nhắc lại, tầm 7h sáng ngồi ở cafe bệt, nhâm nhi li cafe và ổ bánh mì (anh thề, chẳng ngon lành gì sất, nhưng ăn thích thích), và ngắm dòng người – xe chạy thoăn thoắt đủ mọi ngả, lâu lâu chau mày vì những tia nắng sớm mai xuyên qua kẽ lá, nhảy đùa nghịch trên khuôn mặt, cảm giác ấm áp nơi mái tóc chưa gội mấy ngày. Lúc đấy, nhìn lên bầu trời tươi tắn, không một gợn mây, phóng tầm mắt ra xa xíu nữa, bắt gặp vẻ cổ kích như mãi trường tồn với thời gian của nhà thờ Đức Bà, xen với vẻ hiện đại của toà nhà cao tầng Diamond Plaza với lớp kiếng phản chiếu hàng cây xanh – xanh ngắt, khẽ lẩm bẩm câu hát màu nắng hay là màu mắt em. Với anh, đấy đích thực là cảm giác an bình.

Những ngày anh chia tay với bạn gái, anh thực hiện lối sống khốn nạn một cách triệt để: tối ngủ sớm, sáng dậy đi bơi. Đi bơi xong, anh và thằng bạn hay phóng một mạch lên cafe bệt, chỉ đơn thuần là ngồi đó đọc báo giấy và ngắm cảnh, ngắm người. Không lâu đâu, chỉ cần 30′ thôi, rồi cũng lại nhập vào cái dòng xoay hối hả ấy. Nhưng như thế đã là quá hoàn hảo để bắt đầu một ngày mới…

Cảm giác an bình mà hiếm hoi anh tìm được ở Sài Gòn của anh chính là nơi Cafe bệt.

B.l.u.e

p/s: ảnh của kylin nguồn từ Diễn đàn tin học